به گزارش گروه اجتماعی پایگاه خبری تحلیلی «گلستان ما»؛ گرگان دیگر آن شهر کم‌تراکم و آرام دهه‌های گذشته نیست؛ شهری که زمانی توسعه افقی‌اش در میان باغ‌ها، زمین‌های کشاورزی و دامنه‌های جنگلی گم می‌شد، امروز با بحران زمین، گرانی مسکن و محدودیت توسعه روبه‌رو شده است. افزایش جمعیت، رشد قیمت زمین و فشار ساخت‌وساز، مدیران شهری را به این جمع‌بندی رسانده که ادامه توسعه افقی، نه‌تنها زیبنده گرگان نیست، بلکه می‌تواند این شهر را با چالش‌های عمیق‌تری مواجه کند.

در سال‌های اخیر، توسعه بی‌ضابطه حاشیه شهرها در بسیاری از شهرهای شمالی، بخش قابل‌توجهی از اراضی کشاورزی را بلعیده است؛ مسیری که اگر در گرگان ادامه پیدا کند، فاصله میان شهر و طبیعت را از بین می‌برد و هویت سبز این شهر را تهدید می‌کند. از همین رو، سیاست‌گذاران شهری معتقدند راهی جز حرکت به سمت توسعه عمودی باقی نمانده است.

اما بلندمرتبه‌سازی در گرگان، برخلاف برخی کلان‌شهرها، با استقبال گسترده روبه‌رو نشده است. دلیل نخست، هزینه‌های سنگین ساخت برج‌هاست؛ از فناوری‌های مقاوم‌سازی و تأمین ایمنی گرفته تا زیرساخت‌های آتش‌نشانی، آسانسورهای پیشرفته و تأمین پارکینگ. در شرایطی که بازار ساخت‌وساز با رکود و کاهش قدرت خرید مردم مواجه است، ورود به پروژه‌های بلندمرتبه برای بسیاری از سرمایه‌گذاران پرریسک به نظر می‌رسد.

در کنار مسائل اقتصادی، یک مانع فرهنگی نیز وجود دارد. سبک زندگی سنتی در گرگان همچنان به خانه‌های حیاط‌دار، ارتباط همسایگی و سکونت کم‌طبقه گرایش دارد. بسیاری از خانواده‌ها هنوز زندگی در برج‌ها را با فرهنگ بومی شهر سازگار نمی‌دانند؛ موضوعی که باعث شده اقبال اجتماعی به برج‌سازی محدود باقی بماند.

با این حال، تجربه شهرهای دیگر نشان می‌دهد بلندمرتبه‌سازی، اگر اصولی و ضابطه‌مند انجام شود، می‌تواند بخشی از بحران شهری را کاهش دهد. در تهران، مشهد و حتی برخی شهرهای ترکیه و مالزی، توسعه عمودی توانسته از گسترش بی‌رویه شهر جلوگیری کرده و بخشی از فشار بر زمین و خدمات شهری را کاهش دهد. نمونه‌هایی مانند منطقه آتاشهیر استانبول یا برج‌سازی‌های برنامه‌ریزی‌شده در کوالالامپور نشان می‌دهد ترکیب برج‌سازی با فضای سبز، خدمات شهری و حمل‌ونقل می‌تواند کیفیت زندگی شهری را نیز ارتقا دهد.

کارشناسان شهری معتقدند مسئله اصلی، اصل بلندمرتبه‌سازی نیست؛ بلکه کیفیت اجرای آن است. اگر برج‌ها بدون توجه به ظرفیت خیابان‌ها، منابع آب، ترافیک، سرانه خدمات و مسائل محیط‌زیستی ساخته شوند، می‌توانند بحران‌آفرین باشند. اما اگر توسعه عمودی با نگاه علمی، زیرساخت مناسب و رعایت ضوابط زیست‌محیطی همراه شود، می‌تواند به ابزاری برای نجات شهر از گسترش بی‌رویه تبدیل شود.

گرگان اکنون در نقطه‌ای ایستاده که باید میان دو مسیر انتخاب کند؛ ادامه توسعه افقی و از دست رفتن تدریجی اراضی ارزشمند پیرامون شهر، یا پذیرش تدریجی الگوی جدیدی از شهرسازی عمودی. انتخابی که هرچند پرهزینه و دشوار است، اما به نظر می‌رسد در سال‌های آینده، بیش از آنکه یک گزینه باشد، به یک ضرورت تبدیل خواهد شد.

انتهای خبر/